Biblioteka Uniwersytecka

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

PROWENIENCJA

Proweniencja najwcześniejszych zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

W 2017 i 2018 roku Biblioteka Uniwersytecka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie zrealizowała projekt Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego – Działalność Upowszechniająca Naukę, w ramach którego wzbogacono opisy bibliograficzne o informacje dotyczące proweniencji. Projektem objęto zbiór książek należących do 1950 r. do Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie oraz Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi, które obecnie znajdują się w Oddziale Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej. Dokonano przeglądu 7,5 tys. woluminów wydanych w latach 1801–1945 – około 3,5 tys. ze zbioru łódzkiego i 4 tys. z cieszyńskiego. W opisach uwzględniono wszelkie znaki wskazujące na właścicieli książek – pieczątki, ekslibrisy, naklejki oraz zapiski odręczne.

Pod kątem proweniencji opracowano księgozbiór z XIX- i I połowy XX wieku, co poszerza możliwości badań nad historią książki i bibliotek z tego właśnie okresu. Znaki własnościowe są bowiem nieocenionym źródłem do dziejów czytelnictwa i obiegu książki. Dzięki informacjom dostępnym w katalogu elektronicznym istnieje możliwość poznania losów księgozbiorów zanim trafiły do Biblioteki w Olsztynie. Umożliwiają one poszerzenie wiedzy na temat instytucji, związanych z obrotem książką w różnych okresach. Niezwykle cenne są również informacje na temat struktury bibliotek, sposobów gromadzenia, przechowywania, katalogowania i zabezpieczania książek. Zapisy własnościowe, dawne numery inwentarzowe i sygnatury biblioteczne stanowią bowiem podstawę opracowania dziejów bibliotek.

Oprócz znaków własnościowych głównych bibliotek uczelni cieszyńskiej i łódzkiej, bibliotek wydziałowych, pozostałych szkół, stowarzyszeń i innych instytucji, książki te często posiadają znaki proweniencyjne osób prywatnych, w tym zapiski rękopiśmienne. Stanowi to uzupełnienie biografii ich właścicieli, często przecież wybitnych uczonych, związanych ze szkolnictwem wyższym w Polsce i za granicą.

Wytypowane zbiory to książki ruchome. Dotyczą historii Polski pod zaborami oraz po odzyskaniu niepodległości, historii Śląska, Warmii i Mazur, Wielkopolski oraz ziem utraconych na Wschodzie w wyniku zmiany granic po II wojnie światowej. Dzieje księgozbioru sięgają również innych krajów (także pozaeuropejskich). Olsztyn stał się zatem miejscem, w którym krzyżują się historie wielu państw, miast, instytucji oraz osób.

Opisy bibliograficzne o informacje dotyczące proweniencji zostały uzupełnione dzięki realizacji następująch zadań:

  1. Poszerzenie dostępu do informacji o proweniencji książek wydanych w latach 1801–1939 – zadanie finansowane w ramach umowy 649/P-DUN/2017 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na działalność upowszechniającą naukę.
  2. Poszerzenie dostępu do informacji o proweniencji książek wydanych w latach 1801–1945 (kontynuacja) – zadanie finansowane w ramach umowy 538/P–DUN/2018 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na działalność upowszechniającą naukę.