Publikowanie

 

Zakładka publikowanie zawiera informacje dotyczące otwartego publikowania oraz indywidualnego oznaczania autorów publikacji w systemie ORCID i wynikających z tego korzyści.

ORCID

 

ORCID  to unikalny identyfikator dla autorów publikacji naukowych, który składa się z 16 cyfr podzielonych na cztery części oraz zapisanych w formie HTTPS URL ( np. https://orcid.org/0000-0005-1299-4199 ).

  • ORCID jest organizacją not-for-profit i rejestracja identyfikatora jest bezpłatna.
  • Numer ORCID wykorzystywany jest między innymi przy rejestracji i wysyłaniu artykułów naukowych do Wydawców (np. IEEE, WILEY, SPRINGER), przy identyfikacji autorów składających wnioski grantowe np. w programie HORYZONT 2020, czy jako narzędzie pozwalające na zapoznanie się z dorobkiem naukowym danego autora. Za jego pomocą można w prosty sposób w jednym miejscu przedstawić swój dorobek publikacyjny.
  • Publikacje do portalu ORCID można dodawać automatycznie za pomocą funkcji "Search & Link" między innymi z takich baz jak Scopus lub z platformy Publons (dawniej Web of Science ResearcherID). Publikacje, które nie są indeksowane w wymienionych bazach można także dodać ręcznie.
  • Oprócz publikacji, do profilu można dodać takie informacje jak biogram, słowa kluczowe, historię zatrudnienia, czy wykształcenie oraz prowadzone badania.
  • Identyfikator ORCID pojawia się w coraz większej liczbie baz danych przy afiliacjach autora (np. Scopus czy Web of Science).

Materiały instruktażowe:

 

Program otwartego publikowania - Elsevier

 

Program publikowania otwartego Elsevier 2019-2021
23.06.2020: program A w 2020 r. został wyczerpany, działa program B.
Ostatnia aktualizacja 28.09.2020: zmiana zasad fakturowania w programie B.

Instrukcja dla autorów, których artykuł został przyjęty do publikacji
Czasopisma hybrydowe oraz gold open access objęte programem
Lista instytucji uprawnionych do programów A lub B (aktualizacja 30.09.2020)
“Author Journey” – prezentacja formularza dla programu A (dostęp tylko z autoryzowanych numerów IP)
“Author Journey” – prezentacja formularza dla programu B (dostęp tylko z autoryzowanych numerów IP)

Program A

obejmuje publikację ograniczonej liczby artykułów finansowanych w całości z krajowej opłaty licencyjnej. W 2020 r. program A działał do 23 czerwca, gdy wyczerpała się pula 1000 artykułów na ten rok. Program A zostanie wznowiony w 2021 r. z pulą 1500 artykułów i będzie przeznaczony wyłącznie dla artykułów wysłanych do publikacji w 2021 r., przy czym artykuły będzie można zgłaszać do programu po recenzjach i po przyjęciu do publikacji, patrz instrukcja.

Program B

pozwala na publikację nieograniczonej liczby artykułów na koszt autora lub instytucji, w której afiliowany jest autor korespondencyjny, z wykorzystaniem zniżki w stosunku do cennika standardowego. Program B został uruchomiony 23 czerwca 2020 r. po wyczerpaniu programu A na ten rok. Zniżka przysługująca w programie B zależy od roku, w którym artykuł został wysłany do publikacji: 30%, 20% lub 10% dla artykułów wysłanych odpowiednio w 2019, 2020 lub 2021 r. Do programu mogą być zgłaszane artykuły po recenzjach i po przyjęciu do publikacji, patrz instrukcja. Program B będzie kontynuowany bez przerwy w 2021 r. dla artykułów wysłanych do publikacji w 2019 lub 2020 r. Artykuły wysłane do publikacji w 2021 r. będą mogły być zgłaszane do programu A, a dopiero po jego wyczerpaniu – do programu B.

Które czasopisma i jakie artykuły są objęte programem?

Programy A i B obejmują 1777 czasopisma hybrydowe oraz gold open access. Lista ta nie obejmuje niektórych czasopism współwydawanych przez Elsevier, w których publikacje otwarte są finansowane na specjalnych zasadach i nie mogą być realizowane w ramach programu krajowego. Programy obejmują następujące typy artykułów: Case Reports, Data, Full Length Articles, Micro Articles, Software, Reviews, Replication Study, Short Communications, Short Surveys, Videos, Practice Guidelines i Protocols, patrz opis typów. Przedmiotem finansowania w programie A oraz przedmiotem zniżki w programie B jest opłata za publikację otwartą (tzw. APC). Opłaty za dodatkowe usługi, które mogą być zamówione przez autora (odbitki, kolorowe rysunki w wersji drukowanej itp.) są rozliczane osobno, na koszt autora i bez zniżki. Autor otrzymuje za te usługi indywidualną fakturę.

Kto i z jakiej instytucji może korzystać z programu?

Programy A i B są przeznaczone dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w instytucjach objętych licencją. Wymagane jest, aby autor korespondencyjny umieścił tę afiliację na stronie tytułowej artykułu, przy czym może to być jedna z wielu afiliacji autora korespondencyjnego podanych w dowolnym porządku. Program A obejmował do tej pory automatycznie wszystkie polskie instytucje, które zgłosiły się do licencji Elsevier 2019-2021. Program B obejmuje tylko te instytucje, które założyły konto administracyjne w systemie Elsevier Open Access Platform (EOAP) służące do weryfikacji afiliacji autorów zgłaszających artykuły do programu, patrz lista instytucji uprawnionych do programów A lub B. Posiadanie konta EOAP będzie również warunkiem udziału instytucji w programie A od 2021 r. Instytucje zainteresowane założeniem konta EOAP mogą zgłaszać się na adres wbn@icm.edu.pl.

Kiedy i jak można zgłosić artykuł do programu?

Autor korepondencyjny, którego artykuł został zrecenzowany i zaakceptowany do publikacji, otrzymuje od Elsevier link do formularza Rights and Access. Formularz służy do wyboru publikacji w modelu subskrypcyjnym lub otwartym (gold open access) oraz umożliwia skorzystanie z programu dla polskich autorów. W formularzu należy wskazać organizację, która powinna być zgodna z afiliacją lub jedną z afiliacji przypisanych do autora korespondencyjnego na stronie tytułowej artykułu. Jeśli organizacja, czasopismo oraz typ artykułu są objęte polskim programem, to formularz automatycznie wyświetli autorowi opcję publikacji otwartej finansowanej w całości w ramach programu (program A) lub opcję publikacji otwartej na koszt organizacji autora ze zniżką (program B).

Jeśli w momencie wypełniania formularza pula artykułów w programie A na dany rok nie jest jeszcze wyczerpana, to formularz wyświetli opcję pełnego finansowania, patrz prezentacja formularza dla programu A. Jeśli w momencie wypełniania formularza pula artykułów w programie A na dany rok jest już wyczerpana, to formularz wyświetli opcję publikacji otwartej na koszt organizacji autora ze zniżką, patrz prezentacja formularza dla programu B.

W przypadku wyboru opcji publikacji otwartej autor musi także wybrać w dalszej części formularza typ licencji CC-BY lub CC-BY-NC-ND. Jest to wybór autora, ale zwracamy uwagę, że licencja CC-BY jest wymagana w Planie S, którego sygnatariuszem jest m.in. NCN, patrz informacja na stronie NCN. Po wybraniu przez autora opcji publikacji otwartej w programie A lub B artykuł zostanie przesłany do weryfikacji, po której autor dostanie kolejnego emaila z informacją o wyniku weryfikacji. Uwaga: autor według własnego uznania może wybrać tradycyjną bezpłatną publikację artykułu (opcja „subskrypcja”) i nie będzie to skutkować żadnym ograniczeniem dostępu do programu w przyszłości.

Jak przebiega weryfikacja artykułów zgłoszonych do programu A lub B?

Informacja o artykule zgłoszonym do programu A lub B jest przesyłana przez Elsevier do lokalnego administratora w instytucji, który za pomocą konta w systemie EOAP dokonuje weryfikacji, czy autor jest afiliowany w instytucji oraz czy wskazał tę afiliację na stronie tytułowej artykułu. W razie wątpliwości lokalny administrator kontaktuje się z autorem. Lokalny administrator może także odrzucić artykuł z programu B, jeśli ani instytucja ani autor nie zapewniają opłacenia faktury za publikację, patrz następny punkt.

W przypadku odrzucenia artykułu z programu, autor zostanie o tym powiadomiony, artykuł zostanie opublikowany w modelu otwartym i Elsevier wystawi fakturę za publikację bez zniżki bezpośrednio autorowi (por. str. 5 prezentacji A lub B). W przypadku, gdy artykuł ma być opublikowany w czasopiśmie hybrydowym, to autor będzie miał możliwość zmiany publikacji na model subskrypcyjny bez opłaty. W tym celu autor powinien bezzwłocznie po otrzymaniu informacji o odrzuceniu z programu skontaktować się z Elsevier na adres support@elsevier.com i zgłosić zamiar zmiany modelu publikacji. W każdym takim przypadku (o ile sprawa dotyczy czasopisma hybrydowego i nawet jeśli artykuł otwarty zdążył już się ukazać on-line) Elsevier udostępni autorowi ponownie formularz, w którym będzie można wybrać opcję „subskrypcja”. W przypadku publikacji w czasopiśmie gold open access nie ma możliwości zmiany opcji i Elsevier nie przewiduje także możliwości wycofania publikacji.

Jak przebiega fakturowanie w programie B?

Gdy lokalny administrator w instytucji zaakceptuje artykuł w programie B, Elsevier wystawi fakturę za publikację ze zniżką. Faktura będzie zawierała w opisie usługi nazwę czasopisma i nazwisko autora korespondencyjnego oraz będzie wystawiona w walucie EUR na kwotę netto z terminem płatności 30 dni od wystawienia. Do września 2020 r. każda instytucja zgłaszająca się do programu B podawała do Elsevier jeden centralny adres do fakturowania (nazwa i adres płatnika) oraz jeden centralny adres email, na który Elsevier wysyłał faktury do instytucji. We wrześniu każda instytucja uczetnicząca w programie B dostała do wyboru albo korzystanie z centralnego adresu i centralnego emaila do fakturowania albo wprowadzanie adresu i emaila do fakturowania przez autora w formularzu Rights and Access. Elsevier kontaktował się w tej sprawie z lokalnymi administratorami i uruchomi nowe rozwiązanie na przełomie września i października 2020 r. dla tych instytucji, które nie zgłosiły zamiaru korzystania z rozwiązania dotychczasowego. W przypadku, gdy instytucja korzysta z centralnych danych, obowiązkiem instytucji jest opłacenie każdej poprawnie wystawionej faktury za artykuł, który został zaakceptowany do programu B przez lokalnego administratora. W przypadku, gdy dane do fakturowania wprowadza autor, obowiązkiem autora jest zapewnienie, że faktura za jego artykuł zostanie zapłacona.

Lokalny administator na etapie akceptacji artykułu w systemie EOAP ma podgląd danych do fakturowania za artykuł niezależnie od tego czy są to dane centralne czy dane wprowadzone przez autora. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości danych do fakturowania lub w przypadku nie otrzymania faktury, która powinna zostać przesłana na centralny adres, lokalny administrator może to zgłosić do Elsevier na adres agreementactivation@elsevier.com. W przypadku problemów z fakturą wystawianą na dane wprowadzone przez autora, autor może to zgłosić do Elsevier na adres support@elsevier.com

Gdzie można uzyskać pomoc w sprawie programu?

Wszelkie pytania dotyczące programu można kierować do wydawnictwa Elsevier na adres support@elsevier.com oraz do WBN na adres wbn@icm.edu.pl. W przypadku problemów z publikacją konkretnego artykułu wskazane jest podanie w korespondencji identyfikatora DOI, o ile jest on już przypisany do artykułu. Informacja o polskim programie jest także dostępna na stronie Elsevier

 

Program otwartego publikowania - Emerald

 

Program Emerald jest przeznaczony dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w instytucjach uczestniczących w konsorcjum. Autor z danej instytucji jest uprawniony do publikowania w ramach programu w tych czasopismach, które subskrybuje ta instytucja, patrz lista subskrybowanych kolekcji oraz lista czasopism w kolekcjach. Program pozwala na publikację otwartą na licencji CC-BY bez opłat dla autorów 35 artykułów przyjętych do publikacji w 2020 r. Pula nie jest rozdzielona na instytucje i artykuły będą włączane do programu w kolejności przyjmowania artykułów do publikacji. Do programu można także włączyć artykuły już opublikowane w 2020 r. w modelu subskrypcyjnym, które na życzenia autorów będą zamienione na model otwarty (“retroaktywacja”). Autorzy takich artykułów mogą je zgłaszać do retroaktywacji za pośrednictwem ICM na adres wbn@icm.edu.pl. Emerald planuje przeprowadzenie retroaktywacji w połowie sierpnia 2020 r.

Autorzy, którzy wysyłają artykuł do recenzji, wypełniają formularz on-line w systemie ScholarOne, w którym powinni wskazać swoją instytucję w rubryce “primary affiliation” (do programu Emerald uprawnia tylko ta główna afiliacja), adres email w domenie tej instytucji oraz zaznaczyć wybór ‘Yes. I want to publish open access’, jak pokazano w broszurze. Po zaakceptowaniu artukułu do publikacji Emerald skontaktuje się z autorem w sprawie licencji. Jeśli artykuł będzie uprawniony do programu i pula programu nie będzie wyczerpana, to Emerald zaproponuje licencję CC-BY na publikację owartą w ramach programu bez kosztów dla autora (tzw. voucher). Jeśli artykuł nie będzie uprawniony lub pula będzie wyczerpana, to Emerald zaproponuje wybór: bezpłatną publikację w module subskrypcyjnym (Emerald Copyright) lub publikację otwartą na koszt autora. System ten działa od 13 lipca 2020 r. Autorzy, którzy po akceptacji artykułu nie dostali z Emerald propozycji włączenia do programu, mogą zgłaszać się do ICM na adres wbn@icm.edu.pl załączając aktywny link DOI do artykułu lub numer ID oraz stronę/y z tytułem, autorami i afiliacjami z zaakceptowanego manuskryptu. Autorzy korzystający z programu mogą także uzyskać pomoc na każdym etapie publikacji w Emerald pod adresem APC@emerald.com . Informacja o programie jest także dostępna na stronie wydawcy.

Uczestnicy konsorcjum Emerald w roku 2020:

  1.     Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
  2.     Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki
  3.     Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej
  4.     Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
  5.     Politechnika Białostocka
  6.     Politechnika Częstochowska
  7.     Politechnika Gdańska
  8.     Politechnika Lubelska
  9.     Politechnika Poznańska
  10.     Politechnika Śląska
  11.     Politechnika Warszawska
  12.     Politechnika Wrocławska
  13.     Sopocka Szkoła Wyższa
  14.     Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
  15.     Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
  16.     Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  17.     Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
  18.     Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
  19.     Uniwersytet Gdański
  20.     Uniwersytet Jagielloński
  21.     Uniwersytet Łódzki
  22.     Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
  23.     Uniwersytet Opolski
  24.     Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
  25.     Uniwersytet Wrocławski
  26.     Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego
  27.     Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

 

Program otwartego publikowania - Springer

 

Komunikat z 6 października 2020 o planowanym zawieszeniu programu publikowania otwartego Springer

Zgodnie z komunikatem z 9 czerwca 2020 r. finansowanie licencji krajowych jest na razie zabezpieczone do 15 listopada 2020 r. W przypadku licencji krajowej Springer finansowanie obejmuje wyodrębnione koszty programu publikowania otwartego i zostało zabezpieczone w wysokości pokrywającej 1866 artykułów, co stanowi część proporcjonalną do okresu 10,5 miesiąca z całkowitej liczby 2133 artykułów zaplanowanych na 2020 r. Niestety nie udało się jeszcze uzyskać dodatkowego finansowania, a liczba 1866 opublikowanych artykułów zostanie osiągnięta w programie już w najbliższych dniach ok. 9 października 2020 r. W tym momencie program publikowania Springer zostanie zawieszony. W okresie zawieszenia system MyPublication nie będzie oferował bezpłatnej publikacji otwartej dla polskich autorów i bedą oni mieli wybór publikowania w modelu subskrypcyjnym lub w modelu otwartym na koszt autora (standardowy “open choice”). Program publikowania Springer zostanie ponownie uruchomiony przed końcem roku, jeśli uda się uzyskać odpowiednio szybko dodatkowe finansowanie z MNiSW. Niestety Springer z powodów technicznych nie przewiduje na razie możliwości, aby artykuły opublikowane w okresie zawieszenia programu mogły zostać włączone do niego później.

Program Springer Open Choice dla Polski umożliwia autorom afiliowanym w polskich instytucjach akademickich publikowanie artykułów otwartych na licencji CC BY w czasopismach hybrydowych Springer. Czasopisma hybdrydowe to takie, które mogą zawierać zarówno artykuły otwarte, jak i artykuły tradycyjne dostępne w ramach płatnej subskrypcji czasopism. Koszty publikacji artykułów w ramach programu są pokrywane z opłaty za licencję krajową Springer ze środków pochodzących z MNiSW. W latach 2010-2018 program był finansowany jako dodatek do krajowej licencji akademickiej na dostęp do czasopism Springer. Od roku 2019 w Polsce działa nowa licencja krajowa Springer w tzw. wersji Compact, która jest stopniowo wprowadzana w coraz większej liczbie krajów. W licencji Compact większa część opłaty licencyjnej finansowanej przez MNiSW jest przeznaczona na publikowanie, a mniejsza część stanowi opłatę za dostęp krajowy do artykułów subskrypcyjnych. Nowe rozwiązanie opiera się na założeniu, że udział artykułów otwartych w czasopismach hybrydowych będzie stopniowo rósł, aż do całkowitej transformacji czasopism do modelu otwartego, co jest zgodne z Planem S.

Kto może korzystać z programu?

Program przeznaczony jest dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w polskich instytucjach akademickich zgłoszonych do licencji krajowej Springer. Afiliacja autora korespondencyjnego powinna być podana w nagłówku artykułu z dokładnością wystarczającą do jednoznacznej identyfikacji z powyższą listą. Autor korespondencyjny może podać w artykule więcej niż jedną afiliację i wystarczy, aby przynajmniej jedna z nich była zgodna z listą. Afiliacja ewentualnych współautorów artykułu nie ma znaczenia dla programu.

Które czasopisma i jakie artykuły są objęte programem?

Program obejmuje 1983 czasopism hybrydowych Springer. Program nie obejmuje czasopism otwartych BioMed Central oraz SpringerOpen. Program obejmuje artykuły typu OriginalPaper, ReviewPaper, BriefCommunication oraz ContinuingEducation. Program nie obejmuje EditorialNotes, News, Letters.

Jak korzystać z programu?

Autor korespondencyjny otrzymaje email z wydawnictwa informujący o przyjęciu artykułu do publikacji. W e-mailu zawarty jest link do formularza internetowego MyPublication, który powinien zostać wypełniony przez autora korespondencyjnego – patrz prezentacja formularza. Uwaga: prezentacja przeznaczona jest tylko dla autorów uprawnionych do korzystania z programu i może być pobrana tylko z numerów IP zarejestrowanych w WBN przez instytucje akademickie korzystające z licencji Springer. Prezentację można także uzyskać pod adresem wbn@icm.edu.pl.

W pierwszej części formularza MyPublication autor korespondencyjny musi wskazać swoją afiliację (“Choose your affiliation”) na liście, która zawiera instytucje objęte umowami na publikowanie otwarte ze Springerem. Wybrana afiliacja musi być jedną z afiliacji autora podanych w artykule. Na liście w formularzu MyPublication występują nazwy angielskie polskich instytucji, ale wybór z tej listy służy wyłącznie potwierdzeniu afiliacji przez autora, natomiast w artykule może występować nazwa instytucji w dowolnej wersji językowej, patrz spis nazw polskich i angielskich. Jeśli w momencie wypełniania formularza pula artykułów w programie na danych rok nie jest jeszcze wyczerpana, to formularz wyświetli informację “Special open access agreement” (patrz prezentacja, str. 5), która dotyczy umowy krajowej obejmującej wszystkie polskie instytucje akademickie zgłoszone do licencji Springer. Następnie formularz wyświetla informację “I will publish my article with open access and my institution covers the charge” (patrz str. 6), która oznacza, że koszt publikacji zostanie pokryty z opłaty za licencję krajową wniesioną do Springera przez ICM i finansowaną ze środków MNiSW.

W drugiej części formularza MyPublication autor może zamówić kolorowe rysunki w wersji drukowanej czasopisma, odbitki papierowe oraz postery, których koszt nie jest pokrywany z programu krajowego i musi być pokryty przez autora. W tej części formularza autor jest proszony o ponowne podanie swojej afiliacji wraz z adresem. W przypadku, gdy zamówione zostały kolorowe drukowane rysunki, odbitki papierowe lub postery, autor będzie także proszony o podanie danych adresowych do faktury, które mogą być różne od afiliacji.

Opisany powyżej formularz MyPublication jest wykorzystywany przez Springera do obsługi większości czasopism hybrydowych, za wyjątkiem niektórych czasopism, które na liście czasopism w kolumnie J zostały oznaczone jako niestandardowe. W przypadku tych czasopism autor korespondencyjny otrzyma specjalne instrukcje postępowania od redakcji.

Po wypełnieniu przez autora korespondencyjnego formularza MyPublication (lub zrealizowaniu przez autora specjalnych instrukcji w przypadku czasopism niestandardowych) informacje o artykule wraz z danymi podanymi przez autora korespondencyjnego zostaną w ciągu 2 dni przesłane do ICM w celu weryfikacji, czy afiliacja autora podana w artykule uzasadnia finansowanie publikacji z programu krajowego.

Gdzie można uzyskać pomoc w sprawie programu?

Wszelkie pytania dotyczące publikowania otwartego w czasopismach hybrydowych można kierować bezpośrednio do wydawnictwa Springer Nature pod adres oa.verification@springer.com. W razie dalszych problemów prosimy kontaktować się z obsługą WBN pod adresem wbn@icm.edu.pl. Informacje o programie są także dostępne na stronie wydawcy Open access agreement for Polish authors.

 

Program otwartego publikowania - MDPI (Multidisciplinary Digital Publishing Institute)

 

MDPI (Multidisciplinary Digital Publishing Institute) jest szwajcarskim wydawcą ponad 200 czasopism publikowanych w modelu Open Access.
Wiele z nich jest indeksowanych w Web of Science i posiada wskaźnik Impact Factor. Zakres tematyczny obejmuje między innymi chemię, materiałoznawstwo, nauki medyczne, fizykę, biologię, inżynierię, ochronę środowiska, nauki społeczne i humanistyczne, ekonomię, informatykę oraz matematykę.

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski przystąpił do programu Institutional Open Access Program (IOAP) wydawnictwa MDPI, na mocy którego, wszyscy pracownicy Uniwersytetu mogą publikować swoje artykuły z 10% zniżką w czasopismach tego wydawcy.

Aby dodać artykuł do bazy należy:

  • zarejestrować się (zakładka Register w prawym górnym rogu strony)
  • zalogować się na swoje konto
  • wybrać opcję Submit My Manuscript

Aby  uzyskać rabat za publikację artykułu należy:

  • po dodaniu artykułu do bazy wybrać opcję Display Submitted Manuscripts
  • z prezentowanej listy instytucji wybrać University of Warmia and Mazury

Informacje przydatne dla autorów, wydawców oraz użytkowników zainteresowanych dostępem do pełnych tekstów artykułów bieżących i archiwalnych:

 

Program otwartego publikowania - de Gruyter

 

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie podpisał z Wydawnictwem Walter de Gruyter w Berlinie umowę, na mocy której pracownicy UWM otrzymują możliwość publikacji w modelu Otwartego Dostępu za obniżoną o 10% opłatą manipulacyjną.

Definicje:

„Wkład” oznacza artykuł czasopisma napisany przez Autora i przyjęty do publikacji w ramach Publikacji Otwartego Dostępu;

„Opłata manipulacyjna” oznacza opłatę za publikację Wkładu przewidzianą w umowie, a która będzie opłacana przez Autora na podstawie odrębnej umowy;

„Autor” oznacza nauczyciela akademickiego lub studenta albo innego współpracownika Instytucji, którego Instytucja upoważniła do publikacji jego wkładu w Publikacji;

„Publikacja Otwartego Dostępu” oznacza którekolwiek czasopismo wydawane przez Wydawcę w dowolnym czasie w okresie obowiązywania niniejszej Umowy, które nie wymaga od czytelników uiszczenia opłaty za dostęp do jego treści (czysta publikacja Otwartego Dostępu), lecz za to nakłada opłatę manipulacyjną na autora wkładu tam publikowanego, na określoną instytucję lub na innego sponsora; ta definicja dotyczy także czasopism wydawanych w modelu prenumeraty, które publikują niektóre z artykułów zgodnie z tymi zasadami (hybrydowa publikacja Otwartego Dostępu).

Niezależność redakcyjna:

- wybór materiałów przeznaczonych do publikacji w Publikacjach Otwartego Dostępu następuje całkowicie wedle uznania Wydawcy lub redaktorów Publikacji Otwartego Dostępu;

- wkład będzie uznany za wybrany do publikacji, gdy jego autor/autorzy zostaną zawiadomieni o tym, że został przyjęty.

Warunki publikacji:

- po przyjęciu do publikacji jakiegokolwiek wkładu przedłożonego przez Autora, Autor będzie zobowiązany do zaakceptowania licencji Creative Commons, którą posługuje się Wydawca na potrzeby niekomercyjnego korzystania z wkładu, oraz wyłącznej licencji do komercyjnego korzystania z wkładu.

- opłaty manipulacyjne:

  • za artykuł czasopisma w czasopiśmie czystego Otwartego Dostępu: patrz https://www.degruyter.com/dg/page/article-processing-charges
  • za artykuł czasopisma w czasopiśmie hybrydowego Otwartego Dostępu: 2000 EUR (dwa tysiące euro).
  • wydawca może zmienić wysokość opłat manipulacyjnych przez pisemne oświadczenie złożone Instytucji na co najmniej sześć miesięcy naprzód ze skutkiem od początku następnego roku kalendarzowego. W przypadku złożenia takiego oświadczenia, Instytucja może wypowiedzieć niniejszą Umowę w terminie trzech miesięcy od złożenia tego oświadczenia. Wypowiedzenie będzie miało skutek na koniec roku kalendarzowego, którego wypowiedzenie dotyczyło
  • opłaty manipulacyjne za wkład będą nakładane w takiej wysokości, jaka obowiązuje w chwili przyjęcia tego wkładu do publikacji. Powyższa zasada będzie stosować się odpowiednio do wartości procentowej zniżki przewidzianej w klauzuli

opłaty manipulacyjne są obliczane i uzgadniane między Autorem i Wydawcą. Instytucja nie ponosi żadnej odpowiedzialności finansowej za opłaty manipulacyjne, jako że płatnikiem jest Autor

Obowiązki wydawcy:

- opublikowanie Wkładu w Publikacji Otwartego Dostępu wybranej przez Autora, zgodnie ze zwyczajami branżowymi, jeżeli Wkład został przyjęty
- zidentyfikowanie każdego Autora, który jest uprawniony do zniżki wynikającej z umowy
- dostarczanie informacji o tej możliwości publikacji w modelu Otwartego Dostępu za obniżoną opłatą
- obniżenie o 10% opłat manipulacyjnych naliczanych Autorom


OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY I JEJ WYPOWIEDZENIE

Okres obowiązywania niniejszej Umowy do 31 grudnia 2023 r.

 

Program publikowania otwartego w ramach licencji konsorcyjnej CUP

 

Program publikowania otwartego w ramach licencji konsorcyjnej CUP -

Program jest przeznaczony dla autorów korespondencyjnych afiliowanych w instytucjach uczestniczących w konsorcjum. Program obejmuje 361 czasopism CUP (w tym hybrydowe i otwarte), ale autor z danej instytucji jest uprawniony do bezpłatnego publikowania otwartego tylko w czasopismach z tej kolekcji, którą subskrybuje ta instytucja, patrz spis czasopism w kolekcjach z informacją o dostępności w programie. Program pozwala na publikację bez opłat dla autorów nieograniczonej liczby artykułów przyjętych do publikacji w 2020 r. W szczególności do programu w 2020 r. mogą być włączone artykuły opublikowane w modelu subskrypcyjnym od 1 stycznia 2020, które na życzenie autora zostaną przekształone na model otwarty (“retroaktywacja”). Autorzy zainteresowani takim przekształceniem powinni skontaktować się z koordynatorem programu.

Autorzy korespondencyjni, którzy wysyłają artykuł do recenzji, powinni wykazać swoją przynależność instytucjonalną, np. podając swój identyfikator Orcid. Zalecane jest także korzystanie z emaila instytucjonalnego, co ułatwi identyfikakcję instytucji autora. Po recenzjach oraz po zaakceptowaniu artykułu przez zespół redakcyjny czasopisma, autor otrzyma wiadomość email wraz z linkiem do strony danego czasopisma, na której znajdują się formularze niezbędne do przygotowania umowy licencyjnej. Autor, który chce opublikować artykuł otwarty, powinien wybrać jeden z dwu formularzy w sekcji „Open Access Articles” oraz wybrać wersję licencji Creative Commons. Wybór formularza zależy od tego, czy właścicielem praw autorskich danej publikacji jest autor/autorzy publikacji, czy też jego/ich pracodawcy. Po wypełnieniu i złożeniu formularza przez autora, artykuł jest kierowany do zatwierdzenia publikacji w ramach programu przez koordynatora, a po zakończeniu procesu autor otrzyma wiadomość email z potwierdzeniem, że artykuł zostanie opublikowany w otwartym dostępie. Cały proces opisany jest krok po kroku w przewodniku „Step-by-step guide to publishing Open Access in Cambridge Journals”. Koordynatorem licencji i programu CUP jest firma ABE-IPS, osoba kontaktowa ds. publikowania: Piotr Antczak piotr.antczak@abe.pl.

Uczestnicy konsorcjum CUP w roku 2020

    Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy
    Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu
    Główny Instytut Górnictwa
    Instytut Archeologii i Etnologii PAN
    Instytut “Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”
    Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. J. Kielanowskiego PAN
    Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy
    Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN
    Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN
    Instytut Matematyczny PAN
    Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN
    Instytut Slawistyki PAN
    Instytut Studiów Politycznych PAN
    Kolegium Europejskie
    Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny
    Politechnika Gdańska
    Politechnika Wrocławska
    Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
    Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
    Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
    Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
    Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
    Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
    Uniwersytet Gdański
    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    Uniwersytet Jagielloński
    Uniwersytet Łódzki
    Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
    Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
    Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
    Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
    Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
    Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
    Uniwersytet Warszawski
    Uniwersytet w Białymstoku
    Uniwersytet Wrocławski
    Uniwersytet Zielonogórski
    Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku

 

Otwarty dostęp - Open Access

 

Otwarty dostęp (open access, OA) - wolny, powszechny i trwały dostęp do cyfrowych dokumentów: treści naukowych oraz edukacyjnych. Pojęcie to jest ściśle związane z ruchem naukowym „open access” (Open Access Movement). Ruch ten działa na rzecz budowy nowego otwartego modelu komunikacji naukowej. Głównymi kanałami komunikacyjnymi, za pośrednictwem których dystrybuuje się wiedzę w tym modelu, są czasopisma, monografie i ich fragmenty, repozytoria otwarte. Istnieją także blogi naukowe, e-laboratoria, które stają się nowymi formami komunikacji.

Modele open access:

Złota droga otwartego dostępu / Gold Open Access - czasopismo zapewnia otwarty dostęp do wszystkich artykułów na swojej stronie internetowej bez barier technologicznych (na przykład bez konieczności logowania się), finansowych (za darmo) i prawnych (na otwartych licencjach lub przynajmniej w ramach gratis open access). Często otwarte czasopisma, szczególnie zagraniczne, wprowadzają wymóg opłat dla autorów zamieszczających w nich publikacje (tak zwane opłaty APC – article processing charge). W Polsce – dzięki finansowaniu ze środków statutowych lub innych środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego – zdecydowana większość otwartych czasopism nie pobiera tak zwanych opłat APC od autorów. Niektóre czasopisma stosują model hybrydowy: tylko pojedyncze artykuły, których autorzy, instytucje czy fundatorzy wniosą opłatę, zostają opublikowane w otwartym dostępie.

Zielona droga otwartego dostępu / Green Open Access - autorzy publikują w dowolnym piśmie naukowym, a później sami udostępniają ostateczną wersję artykułu do publicznego wykorzystania w repozytorium instytucjonalnym, repozytorium centralnym, repozytorium dziedzinowym lub na stronie autorskiej. Do repozytorium najczęściej trafia postprint – zrecenzowana, ostateczna wersja tekstu dostarczona przez autora (rzadziej przez wydawcę). Możliwość bezpośredniego udostępniania tekstów w otwartym repozytorium przez autorów zależy od polityki wydawcy. Niektórzy wydawcy, nawet w wypadku czasopism zamkniętych, zezwalają na deponowanie w otwartym repozytorium różnych wersji (na przykład preprint lub postprint) opublikowanych tekstów. Nierzadko wydawcy nakładają wymóg tak zwanego embarga czasowego, to znaczy zdeponowanie tekstu w repozytorium jest możliwe po upływie pół roku (nauki ścisłe, techniczne i nauki o życiu) lub roku (nauki społeczne i humanistyczne) od daty ukazania się w czasopiśmie.

 

Licencje Creative Commons

 

Licencje Creative Commons - zestaw wzorców umów licencyjnych, na podstawie których twórca udostępnia, pod określonymi warunkami, swój utwór objęty majątkowymi prawami autorskimi. Zasada „wszelkie prawa zastrzeżone” została tu zastąpiona zasadą „pewne prawa zastrzeżone”. Licencje te są tworzone i utrzymywane przez organizację Creative Commons:

PUBLIC DOMAIN
Znak Domeny Publicznej

Znak ten jest oznaczeniem służącym identyfikacji danego utworu jako należącego do domeny publicznej (zazwyczaj dzieje się tak, jeśli autorskie prawa majątkowe wygasną lub utwór nigdy nie był przedmiotem prawa autorskiego). Utwór taki można wykorzystywać, rozpowszechniać i zmieniać, nawet w celach komercyjnych, bez konieczności uzyskania zgody autora.
 

CC-BY
Uznanie autorstwa


Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie pod warunkiem oznaczenia autorstwa. Jest to licencja gwarantująca najszersze swobody licencjobiorcy.
 
CC-BY-SA
Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach

Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu pod warunkiem oznaczenia autorstwa. W wypadku stworzenia utworu zależnego, należy swoje dzieło rozpowszechniać na tej samej licencji, co oryginał.
 
CC-BY-NC
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne

Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, remiksowanie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu pod warunkiem oznaczenia autorstwa, jedynie w celach niekomercyjnych. Jednak utwory zależne mogą zostać objęte inną licencją.
 
CC-BY-ND
Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych

Licencja ta pozwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu zarówno w celach komercyjnych, jak i niekomercyjnych, pod warunkiem oznaczenia autorstwa utworu i zachowania go w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zależnych)
 

CC-BY-NC-SA
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach

 
Licencja ta pozwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych, pod warunkiem oznaczenia autorstwa i objęcia utworów zależnych tą samą licencją.

CC-BY-NC-ND
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych

 
Licencja ta pozwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych, pod warunkiem oznaczenia autorstwa i zachowania utworu w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zaleznych).

Dzięki licencjom proces tworzenia i wymiany treści w internecie jest łatwy i zgodny z obowiązującym prawem. W tej chwili CC jest ruchem międzynarodowym a licencje ciągle podlegają zmianom. Najnowszą wersją licencji jest wersja 4.0.
Są cztery podstawowe warunki licencji CC: BY, NC, SA, ND. Zasada tworzenia licencji jest zawsze taka sama. Autor dzieła zachowuje prawa autorskie osobiste, dlatego też w każdej licencji będzie występował warunek BY zobowiązujący użytkownika dzieła do podania nazwiska/pseudonimu twórcy. Następnie twórca określa na jakich zasadach można jego utwór wykorzystywać. Czy czytelnik może go kopiować lub rozpowszechniać, czy zezwala mu się na zmienianie oryginału lub zakazuje wykorzystywania komercyjnego. Do określenia tych zasad służą pozostałe warunki: NC, SA, ND.
BY - Uznanie autorstwa oznacza, że należy zamieścić informację o autorze bądź licencjodawcy utworu.
NC - Użycie niekomercyjne oznacza, że nie wolno używać tego utworu w celu uzyskania korzyści majątkowej lub pieniężnego wynagrodzenia.
SA - Na tych samych warunkach oznacza, że każdy utwór zależny stworzony na podstawie oryginału należy opublikować na tej samej licencji, co oryginał.
ND - Bez utworów zależnych oznacza, że wolno używać utworu jedynie w jego oryginalnej formie, nie można dokonywać żadnych przekształceń ani adaptacji.
creative_commons


Istnieje także licencja 0, w której twórca zrzeka się praw autorskich, co oznacza, że licencja ta zezwala na dowolne wykorzystanie utworu bez wymogu podania nazwiska autora.
Zapraszamy do skorzystania z infografiki przygotowanej przez zespół CC Polska.

Otwarta nauka: prawo autorskie i wolne licencje

Otwarty dostęp (open access) dotyczy udostępniania bez barier finansowych, technologicznych i prawnych publikacji naukowych powstałych dzięki finansowaniu ze środków publicznych w celu umożliwienia ich wykorzystania przez naukowców, studentów, przedsiębiorców i całe społeczeństwo. Ruch Open Access upowszechnił się na świecie pod koniec XX wieku i od kilkunastu lat dynamicznie się rozwija. Istnieje wiele dobrych praktyk w tym zakresie – polityki otwartego dostępu przyjęło wiele czołowych instytucji badawczych lub finansujących badania na świecie, na przykład Uniwersytet Harvarda, Uniwersytet Cambridge, Brytyjska Rada Badań (Research Councils UK), Komisja Europejska w ramach programu Horyzont 2020, Narodowe Instytuty Zdrowia w Stanach Zjednoczonych, Fundacja Wellcome Trust, Fundacja Billa i Melindy Gatesów, i setki innych organizacji. Popularność otwartego dostępu rośnie również w Polsce – dzięki działaniom samych naukowców, bibliotek naukowych, Koalicji Otwartej Edukacji, Obywateli Nauki, Platformy Otwartej Nauki i innych podmiotów. Otwarty dostęp jest również popierany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), które w październiku 2015 roku przyjęło Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce. Dokument zawiera rekomendacje dla jednostek naukowych, uczelni, naukowców oraz podmiotów finansujących badania (Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju). Zalecane jest między innymi przyjmowanie polityk otwartego dostępu przez uczelnie i jednostki naukowe, tworzenie otwartych repozytoriów, otwieranie doktoratów, przechodzenie czasopism naukowych na modele otwarte, organizowanie działań informacyjnych na temat otwartego dostępu.

Coraz więcej polskich czasopism naukowych funkcjonuje w modelu otwartym – otwiera dostęp do artykułów z chwilą publikacji lub po upływie tak zwanego embarga czasowego. Jednocześnie jednak wiedza na temat otwartego dostępu w polskim środowisku naukowym jest wciąż niewystarczająco ugruntowana i usystematyzowana. Istnieje nadal wiele mitów dotyczących otwartego dostępu, których źródłem bywa brak pogłębionej wiedzy lub brak praktycznych wskazówek, jak stosować zasady otwartego dostępu. Podstawową zasadą otwartego dostępu jest udostępnianie publikacji w wersji cyfrowej w internecie z poszanowaniem praw autorskich. Oznacza to zwrócenie uwagi na szczególną rolę wolnych licencji prawnoautorskich we wdrażaniu modelu otwartego dostępu (szczególnie licencji Creative Commons – Uznanie autorstwa). Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom środowiska naukowego, bibliotekarzy i popularyzatorów otwartego dostępu, przygotowałyśmy niniejszą broszurę, która przystępnie prezentuje najważniejsze pojęcia z zakresu otwartego dostępu, praw autorskich, licencji Creative Commons, złotej i zielonej drogi otwartego dostępu, danych badawczych, a także informacje dotyczące innych ważnych zagadnień. Publikacja powstała dzięki finansowaniu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku ze szkoleniami na temat praw autorskich i wolnych licencji, które zostały zorganizowane i przeprowadzone w grudniu 2017 roku.

Majdecka, E., Strycharz, K., Otwarta nauka: prawo autorskie i wolne licencje, Warszawa 2018

 

Zasoby Open Access

 

Zasoby Open Access to bazy, platformy, aplikacje i przewodniki ułatwiające wyszukiwanie publikacji pełnotekstowych w otwartym dostępie: 

Directory of Open Access Journals (DOAJ) jest serwisem Open Access, który indeksuje największy zbiór czasopism recenzowanych, publikowanych przez różne wydawnictwa uczelniane i towarzystwa naukowe (w tym z zakresu nauk technicznych i ścisłych), dostępnych dla użytkowników na wolnych licencjach.
Serwis zapewnia dostęp do pełnych tekstów i umożliwia przeglądanie tytułów czasopism wg dziedzin, szukanie tytułów czasopism w indeksie alfabetycznym i wyszukiwanie artykułów według słów kluczowych. W obrębie niektórych, pojedynczych tytułów istnieją wewnętrzne narzędzia wyszukiwawcze.

Serwis Sherpa/RoMEO (Rights MEtadata for Open archiving) to bezpłatny serwis, który umożliwia zapoznanie się z polityką wydawców w zakresie praw autora do zamieszczania materiałów w repozytoriach, bazach open access oraz na stronie własnej. Wyszukiwarka pozwala na uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy autor ma prawo zamieścić swój artykuł z danego czasopisma, w tego rodzaju źródłach

 

Drapieżne wydawnictwa otwartego dostępu

 

Drapieżne wydawnictwa otwartego dostępu (zjawisko określane także jako drapieżne czasopisma lub drapieżna nauka) – nieetyczny (choć zwykle legalny) model biznesowy niektórych wydawnictw naukowych. Model ten opiera się na publikacji artykułów naukowych, zwykle w formie otwartego dostępu w czasopismach naukowych, w zamian za uiszczenie przez autora opłaty. Wydawnictwa tego typu nie przeprowadzają odpowiedniego procesu recenzji naukowych i publikują wszystkie nadesłane prace. Czasem podają fałszywe informacje nt. swojego zespołu redaktorskiego, procesu recenzji czy wskaźnika cytowań. Tytuły czasopism drapieżnych czasem bardzo przypominają tytuły uznanych czasopism naukowych, a w skrajnych przypadkach oszuści podszywają się pod renomowane czasopisma.

Wedle definicji przyjętej przez Narodowe Centrum Nauki predatory journals to „czasopisma, w których publikowane prace naukowe nie podlegają ocenie eksperckiej lub wykonana jest ona w oparciu o bardzo niskie standardy. Czasopisma te mają charakter wydawnictw publikujących w tzw. otwartym dostępie (open access), często oferują swe usługi po wygórowanych cenach, z krótkim procesem publikacyjnym”.

Powiązanym zjawiskiem są tzw. drapieżne konferencje (ang. predatory conferences lub predatory meetings), które zwykle akceptują wszelkie prezentacje, bez kontroli ich jakości, oraz wieloautorskie monografie publikowane w wydawnictwach quasi-naukowych.